Ognisko w lesie: co dokładnie mówią dwa przepisy, a nie forum

Ogień w lesie wolno rozniecić wyłącznie w miejscu wyznaczonym do tego przez właściciela lasu albo nadleśniczego. Zakaz stoi w ustawie o lasach. Kara za jego złamanie siedzi w kodeksie wykroczeń. Te dwa przepisy nie pokrywają się ani co do terenu, ani co do czynności. Kto czyta tylko jeden, wynosi na forum połowę prawdy, a potem kłóci się z kimś, kto trzyma drugą połowę.

Niżej zestawiam je obok siebie, słowo w słowo, razem z tym, co z różnic wynika przy ognisku.

Dwa przepisy, dwa różne zasięgi

Ustawa o lasach, art. 30 ust. 3, zabrania „działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo" w lasach, na terenach śródleśnych oraz w odległości do 100 m od granicy lasu. Jako przykłady wymienia rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi, korzystanie z otwartego płomienia i wypalanie wierzchniej warstwy gleby.

Kodeks wykroczeń, art. 82 § 3, karze tego, kto „na terenie lasu, na terenach śródleśnych, na obszarze łąk, torfowisk i wrzosowisk, jak również w odległości do 100 m od nich roznieca ogień poza miejscami wyznaczonymi do tego celu albo pali tytoń".

Różnica robi się praktyczna nad łąką śródleśną i na wrzosowisku. Ustawa o lasach mówi o granicy lasu, a kodeks wykroczeń dokłada łąki, torfowiska i wrzosowiska jako osobne tereny. Od nich też liczy się te sto metrów. Na torfowisku pożar schodzi pod ziemię i potrafi tlić się tygodniami, więc ten dodatek nie dziwi nikogo, kto raz gasił taki pożar.

Druga różnica dotyczy papierosa. W ustawie o lasach palenia nie ma. W kodeksie wykroczeń jest, z dwoma wyjątkami: drogi utwardzone i miejsca wyznaczone do pobytu ludzi.

Ile realnie kosztuje ognisko w złym miejscu

Kodeks wykroczeń przewiduje za art. 82 § 3 karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Do tego, na podstawie § 3a, sąd może orzec obowiązek przywrócenia terenu do stanu poprzedniego. Jeśli sprawca przyjmie mandat, sprawa kończy się na miejscu.

Górna granica mandatu wynika z kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Art. 96 § 1ad pozwala nałożyć za wykroczenia z art. 82 § 1–3, 4 i 5 grzywnę do 5000 zł, a przy zbiegu przepisów do 6000 zł. Taryfikator mandatów w tekście jednolitym z 2013 roku przypisuje naruszeniom przeciwpożarowym z art. 82 § 1–5 kodeksu wykroczeń przedział od 50 do 500 zł. Taryfikator bywa nowelizowany, więc kwotę sprawdzaj w aktualnym brzmieniu rozporządzenia, nie w cudzym wpisie sprzed lat.

Do tego dochodzą wykroczenia, o których przy ognisku mało kto myśli:

• Zbieranie gałęzi, kory, ściółki i mchu w cudzym lesie: art. 153 § 1 kodeksu wykroczeń, grzywna do 250 zł albo nagana.
• Wyrąb albo zabór drewna o wartości do 800 zł: art. 120 § 1, a obok kary orzeka się nawiązkę w podwójnej wysokości wartości drzewa.
• Nieostrożne obchodzenie się z ogniem w każdy inny sposób: art. 82 § 5.

Samo nazbieranie chrustu na ognisko jest więc osobnym czynem, a samo ognisko jest drugim.

Gdzie są te miejsca wyznaczone

Miejsce wyznaczone to konkretne palenisko wskazane przez właściciela lasu albo nadleśniczego. Zwykle stoi przy miejscu postoju, wiacie albo polu biwakowym. Nie wystarczy, że ktoś przed tobą ułożył krąg z kamieni.

W obszarach programu „Zanocuj w lesie” Lasy Państwowe piszą wprost, że obowiązuje zakaz otwartego ognia poza miejscami wyznaczonymi. Program daje prawo do noclegu, nie do ogniska. Ta różnica gubi się w relacjach z pierwszej nocy pod tarpem. Pozostałe warunki programu rozpisałem w notatce o regulaminie.

Osobna rzecz to okresowy zakaz wstępu. Art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach pozwala nadleśniczemu zamknąć las przy dużym zagrożeniu pożarowym. Wtedy nie ma znaczenia, czy planowałeś ogień, bo nie masz prawa tam w ogóle wejść.

Czego ten tekst nie rozstrzyga

Nie rozstrzyga sytuacji na gruntach prywatnych i na terenach objętych ochroną. W parku narodowym i w rezerwacie obowiązują przepisy ustawy o ochronie przyrody, ostrzejsze od tego, co opisałem. Właściciel lasu prywatnego może wyznaczyć miejsce na ogień u siebie, ale to on wyznacza, nie ty.

Gdzie w tym samym lesie szukać rozpałki, która pali się po deszczu, opisałem w osobnej notatce.

Ten tekst nie zastępuje też sprawdzenia stopnia zagrożenia pożarowego przed wyjściem. Przepis mówi, gdzie wolno, a stopień zagrożenia mówi, czy tego dnia w ogóle warto. Przy najwyższym stopniu nie rozpalam niczego, nawet w miejscu z paleniskiem i ławkami.